หลังจากที่ได้ยกเลิกมาตรฐาน 2.0 และให้นับว่าเป็นมาตรฐานเดียวกันกับ HDMI 2.1 ไปก่อนหน้านี้จนเกิดความสับสนในหมู่ผู้บริโภคทั่วไป ล่าสุดมีข่าวว่าทาง HDMI Forum เตรียมเปิดตัวมาตรฐานใหม่ที่อาจทำให้ผู้ใช้งานทั่วไปเกิดความสับสนมากยิ่งขึ้นไปอีก
โดยพวกเขาเตรียมเปิดตัวข้อกำหนดและมาตรฐานของ HDMI 2.1a ในงาน CES 2022 ซึ่งจะจัดขึ้นในต้นเดือนหน้านี้แล้ว ก่อนอื่นมาดูกันว่า HDMI 2.1a นั้นมีจุดเด่นอะไรบ้าง
HDMI 2.1a นั้นเป็นการต่อยอดจาก HDMI 2.1 โดยการเพิ่มคุณสมบัติใหม่ที่สำคัญเข้ามา เช่น การรองรับ Source-Based Tone Mapping (SBTM) ซึ่งเป็นคุณสมบัติใหม่สำหรับระบบภาพ HDR ซึ่งสามารถถ่ายทอด HDR tone mapping ให้เข้ากับแหล่งเนื้อหา (เช่นคอมพิวเตอร์ หรือกล่อง set-top box) ควบคู่ไปกับการทำ tone mapping ให้สอดคล้องกับอุปกรณ์ทีวีหรือจอมอนิเตอร์ที่ใช้งานอยู่
SBTM ไม่ใช่มาตรฐาน HDR ใหม่ ไม่ได้มาแทนที่ HDR10 หรือ Dolby Vision แต่มีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยให้การตั้งค่า HDR ที่มีอยู่ทำงานได้ดีขึ้น โดยให้แหล่งเนื้อหาปรับแต่งเนื้อหาที่ส่งไปยังจอแสดงผลได้ดีขึ้น
ขณะที่ผู้ใช้งานไม่จำเป็นต้องทำการปรับแต่งจอแสดงผลเพื่อเล่น HDR แต่ให้อุปกรณ์แหล่งสัญญาณตั้งค่าเนื้อหาให้เข้ากับหน้าจอแสดงผลนั้น ๆ ได้อย่างเหมาะสม
HDMI Forum ระบุว่าสำหรับอุปกรณ์ประเภท set-top box บริษัทเกมและผู้ผลิตทีวี มีความเป็นไปได้ว่าสามารถเพิ่มการสนับสนุน HDMI 2.1a ผ่านการอัปเดตเฟิร์มแวร์ และสำหรับการทำ source-based tone mapping นั้นจะ “ขึ้นอยู่กับการออกแบบอุปกรณ์นั้น ๆ” และเป็นไปตามแนวทางของการอัปเดตสเปคฯ ของทีวีเอง
แต่ดูเหมือนว่าผู้ใช้จะไม่ได้รับคุณสมบัติใหม่ล่าสุดจนกว่าจะซื้อทีวีเครื่องใหม่ที่รองรับ HDMI 2.1a มาจากโรงงาน ซึ่ง ณ ตอนนี้ก็ยังไม่มีรุ่นใดออกมา เนื่องจากสเปคฯ ของ HDMI 2.1a ยังไม่ได้รับการเผยแพร่ใช้งานอย่างสมบูรณ์
สำหรับเรื่องน่าปวดหัวก็คือเช่นเดียวกับคุณลักษณะเฉพาะอื่นๆ ของ HDMI 2.1 ไม่ว่าจะเป็นอัตราการรีเฟรชแปรผันตัวแปร (variable refresh rate, VRR) การเชื่อมต่อที่มีความหน่วงต่ำแฝงโดยอัตโนมัติ (auto low latency mode, ALLM) และแบนด์วิดธ์สูง ๆ สำหรับเนื้อหาที่มีรายละเอียดสูงต่าง ๆ เช่น วิดีโอ 10K หรืออัตราการรีเฟรช 120Hz รวมถึง SBTM ก็เป็นเพียงคุณสมบัติทางเลือก (ออปชัน) เท่านั้น ทางผู้ผลิตไม่จำเป็นที่ต้องสนับสนุนคุณสมบัติเหล่านั้นเสมอไปในอุปกรณ์ HDMI 2.1a ของพวกเขา
นั้นหมายความว่าผู้บริโภคไม่ควรดูแค่ว่าอุปกรณ์รุ่นนั้น ๆ รองรับ HDMI 2.1a หรือเปล่า แต่ควรพิจารณาด้วยว่า HDMI 2.1a ในอุปกรณ์นั้น ๆ มาพร้อมกับคุณสมบัติอะไรบ้าง
นั่นเป็นเพราะว่า HDMI Forum และ HDMI Licensing Administrator (สององค์กรที่กำหนดและอนุญาตมาตรฐาน HDMI ตามลำดับ) เรียกใช้มาตรฐานเป็นชุดที่รองรับมาตรฐานเดิมทั้งหมด
ดังที่มีข่าวก่อนหน้านี้ว่า HDMI 2.0 นั้นถูกยกเลิกไปแล้วและให้เรียกเป็น HDMI 2.1 แทน แม้ว่าจะไม่สนับสนุนคุณสมบัติใหม่ใด ๆ ที่รวมอยู่ในมาตรฐาน HDMI 2.1 เลยก็ตาม
เน้นย้ำอีกทีว่า HDMI 2.1a จะถูกใช้งานในลักษณะเดียวกัน: เมื่อมีการเผยแพร่มาตรฐานตามกฎของผู้ดูแลระบบการออกใบอนุญาต HDMI พอร์ตใหม่ทั้งหมดในทางทฤษฎีจะมีชื่อว่า ‘HDMI 2.1a’ แต่ไม่จำเป็นต้องมาพร้อมกับคุณสมบัติ SBTM ใหม่หรือแม้แต่คุณสมบัติใด ๆ ที่มีใน HDMI 2.1
ข้อโต้แย้งของ HDMI Forum ก็คือว่านี่เป็นมาตรฐานที่ใช้งานได้เสมอ และคุณสมบัติเสริมช่วยให้ทางผู้ผลิตมีความยืดหยุ่นในการออกแบบ เช่น อุปกรณ์ในระดับเริ่มต้น อาจไม่ต้องการพอร์ตที่รองรับวิดีโอ 8K 120Hz VRR
ขณะเดียวกันทางกลุ่มเผยว่า บริษัทต่าง ๆ จำเป็นต้องระบุคุณลักษณะที่ฮาร์ดแวร์ของตนสนับสนุน เพื่อให้ลูกค้าทราบชัดเจนว่าฮาร์ดแวร์ของตนมีความสามารถใดบ้าง ไม่ใช่ระบุเพียงแค่ HDMI 2.1a หรือ HDMI 2.1 เท่านั้น
รายงานของเว็บไซต์ TFTCentral ระบุว่าผู้ผลิตส่วนใหญ่ไม่ปฏิบัติตามคำแนะนำสิทธิ์การใช้งาน HDMI สำหรับการติดฉลากพอร์ต อย่างน้อยก็ในเวลานี้ บริษัททีวีส่วนใหญ่ยังคงระบุพอร์ต HDMI 2.0 เป็น “HDMI 2.0” และสงวนการติดฉลาก HDMI 2.1 สำหรับพอร์ตที่รองรับคุณสมบัติใหม่กว่าจริง ๆ
นั่นทำให้มาตรฐาน HDMI 2.1a ที่กำลังจะมา และคุณสมบัติใหม่อย่าง SBTM อยู่ในเงื่อนไขเดียวกับ HDMI 2.1 และคุณสมบัติทางเลือกต่าง ๆ ของ HDMI 2.1
ขณะเดียวกันคุณสมบัติใหม่นี้อาจทำให้เนื้อหาที่คุณรับชมและเล่นดูดีขึ้น แต่มีแนวโน้มว่า จำเป็นต้องซื้อฮาร์ดแวร์และสายเคเบิลใหม่ซึ่งอาจไม่ได้รับการสนับสนุนโดยอุปกรณ์ที่อ้างว่ามีพอร์ต ‘HDMI 2.1a’
หมายความว่าในงาน CES 2022 และการเปิดตัวทีวีรุ่นใหม่ที่กำลังจะเปิดตัวในปีหน้า มีวิธีเดียวที่จะทำให้สามารถตรวจสอบว่าทีวีเครื่องใหม่ของคุณนั้นมาพร้อมกับขั้วต่อ HDMI ที่มีคุณสมบัติตามต้องการหรือเปล่า นั่นคือ อย่าลืมอ่านรายละเอียดทางเทคนิคให้ถ้วนถี่ก่อนตัดสินใจจ่ายเงินซื้อ
ที่มา: The Verge